پس از فتح بصره ، هنگامى كه عباسيان تقويت شدند ، حكومت شهرها را به دست گرفتند و ابوالسرايا نيز شكست خورد و به دار آويخته شد . « 1 » « حسن بن سهل » ، از فرماندهان مأمون ، با زيد پيكار كرد و او را دستگير نمود و دست‌بسته ، نزد مأمون در مرو فرستاد . « 2 » برخى نيز معتقدند كه پس از به دار كشيدن ابوالسرايا ، زيد متوارى و مخفى گرديد . ولى حسن بن سهل ، وى را دستگير كرد و او را در بغداد ، زندانى نمود . وى همچنان در زندان بود ، تا اينكه ابراهيم بن مهدى پس از محمد امين ، ادعاى خلافت كرد . وقتى او مدعى مقام خلافت شد ، مردم هجوم آوردند و زندانيان را آزاد نمودند . ازجمله رهايافتگان از زندان ، زيد بود . « 3 » وى عاقبت ، در سامرا وفات يافت . « 4 » به هرحال ، زمانى كه حسن بن سهل ، او را روانه مرو كرد ، پس از آنكه مأمون ، زيد را ديد ، به او گفت : « در بصره ، علم شورش را برپا كردى و ما تو را به حال خود گذاشتيم ؛ تا خانه‌هاى دشمنان ما ، بنىاميه را آتش بزنى . آن‌گاه قصد خانه‌هاى پسرعموهايت ( بنىعباس ) را كردى ؟ » زيد در پاسخ گفت : « من از هر نظر ، اشتباه كردم و اگر دوباره برگردم ، به دشمنانمان خواهم پرداخت » . مأمون از شوخ‌طبعى زيد ، خنديد و او را به نزد برادرش ، حضرت رضا ( ع ) فرستاد و گفت : « برادرت بر ضد ما قيام كرده و هر

--> ( 1 ) . مقاتل الطالبيين ، صص 529 و 531 . ( 2 ) . بحار الانوار ، ج 48 ، ص 286 ؛ منتهى الآمال ، ج 2 ، ص 367 . ( 3 ) . عيون اخبار الرضا ، ج 1 ، صص 190 و 191 ؛ بحار الانوار ، ج 12 ، ص 211 . ( 4 ) . سفينة البحار ، ج 1 ، ص 579 ؛ آرامگاه‌هاى خاندان پاك پيامبر ، ص 144 ؛ بدايع الانساب ، ص 32 ؛ بدر فروزان ، اختران تابناك ، ج 1 ، ص 248 ؛ منتهى الآمال ، ج 2 ، ص 367 ؛ بحار الانوار ، ج 48 ، ص 315 .